Op al deze terreinen gaat het om voor de burger zeer belangrijke zaken, bij de uitvoering waarvan hij nu afhankelijk is geworden van commerciële bedrijven. Er is in het algemeen sprake geweest van een overheveling van publieke diensten vanuit de publieke naar de private sector. Dit is niet gepaard gegaan met een overheveling van de rechtsbescherming die burgers ten deel valt in hun relatie met de overheid.
Als ombudsman heb ik de afgelopen jaren steeds aandacht voor het belang hiervan gevraagd. Onlangs werd dit schrijnend belicht doordat een van de organisaties die in opdracht van de gemeente Amsterdam de WMO uitvoert, behoorlijk in gebreke is gebleken (zie de rapporten 'Levering elektrische rolstoel duurt zeventien maanden' en 'Driemaal verkeerde armlegger voor rolstoel') Met instemming van de wethouder Zorg, die ook dienstverlening in zijn portefeuille heeft, heb ik het Amsterdamse college van B&W voorgesteld om bij uitbesteding van taken ervoor zorg te dragen dat burgers met klachten ook bij de ombudsman terecht kunnen. Dat wil zeggen dat je eerst klaagt bij de uitvoerder van het aanvullend openbaar vervoer of de organisatie die de WMO uitvoert. Als de burger daar niet tevreden mee is dan wordt hij naar de ombudsman verwezen. Een voorstel om dit uit te breiden tot alle sectoren waarin de gemeente taken uitbesteedt ligt op dit moment bij het college van B&W in Amsterdam.
Ik werd gesterkt in de noodzaak om maatregelen te treffen door een conferentie die ik vorige maand bijwoonde met Europese collega's in Barcelona. Rechtsbescherming bij privatisering stond hier op de agenda. Het bleek mij dat een aantal landen veel verder was dan in Nederland. Zo is in het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Canada bij wet geregeld dat de lokale of nationale ombudsman bevoegd blijft bij uitbesteding van taken. Dit betekent bijvoorbeeld dat mijn Schotse collega de bevoegdheid heeft om klachten in behandeling te nemen en toezicht uit te oefenen betreffende ziekenhuizen en de medische zorg in het algemeen. Ook kan deze ombudsman klachten over onderwijs in behandeling nemen. Gesterkt door deze Europese ervaring zal ik komend jaar met des te meer kracht het belang van rechtsbescherming bij uitbesteding uitdragen, ook in de andere gemeenten waarvoor ik ombudsman ben.